مقدمه:

موضوع  مدیریت دارایی‌های فیزیکی در صنایع انرژی   یکی از ارکان حیاتی در مدیریت و بهره‌برداری از دارایی‌های صنعتی به‌ویژه در بخش انرژی است. این مقاله به بررسی عمیق موضوع، چالش‌های رایج، راهکارهای فنی و مدیریتی و نیز پیشنهادهای کاربردی می‌پردازد.

چالش‌های فعلی:
در بسیاری از واحدهای تولید انرژی، چالش‌هایی همچون فرسودگی تجهیزات، نبود داده‌های قابل اتکا، هزینه‌های بالای تعمیرات، قطعیت ناکافی در زمان‌بندی نگهداشت، و ضعف در مستندسازی فنی مشاهده می‌شود. این مشکلات منجر به کاهش قابلیت اطمینان و افزایش هزینه‌های عملیاتی می‌گردد.

فناوری‌ها و روش‌های مؤثر:
برای مواجهه با این چالش‌ها مجموعه‌ای از فناوری‌ها و روش‌ها کاربرد دارد؛ از جمله سیستم‌های پایش وضعیت  CM ، اینترنت صنعتی اشیاء  IIoT ، تحلیل داده‌های بزرگ، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، سیستم‌های مدیریت نگهداشت  CMMS ، و روش‌های تریبولوژی و پایش روغن. انتخاب و یکپارچه‌سازی مناسب این فناوری‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت پروژه‌ها دارد.

مراحل پیاده‌سازی پیشنهادی:
1. ارزیابی اولیه دارایی‌ها و تعیین اولویت‌ها بر اساس ریسک و اهمیت عملیاتی.
2. طراحی معماری داده و سنسورینگ مناسب  انتخاب سنسورها، نقاط اندازه‌گیری، شبکه ارتباطی .
3. استقرار سیستم‌های جمع‌آوری و ذخیره‌سازی داده  Historian, IIoT gateways .
4. پیاده‌سازی الگوریتم‌های پردازش و تحلیل  آنالیز ارتعاش، تحلیل روغن، آنالیز دما و جریان‌ها .
5. آموزش نیروی انسانی و تدوین پروتکل‌های عملیاتی و نگهداری.
6. استقرار فرآیندهای بهبود مستمر و بازخورد برای ارتقای مدل‌ها و روش‌ها.

مزایا و نتایج مورد انتظار:
پیاده‌سازی رویکردهای فوق معمولاً منجر به کاهش زمان توقف‌های غیرمنتظره، کاهش هزینه‌های نگهداری، افزایش عمر مفید تجهیزات، بهبود ایمنی و افزایش بهره‌وری عملیاتی می‌شود. علاوه بر این، تصمیم‌گیری مدیریتی با اتکا به داده‌ها قابل‌اطمینان‌تر خواهد شد.

نمونه‌های کاربردی و تجربه پروژه‌ای:
در پروژه‌های متنوعی که شرکت آداک انرژی راد اجرا کرده است، ترکیبی از پایش ارتعاش، پایش روغن و تحلیل داده برای پیش‌بینی خرابی توربین‌ها و ژنراتورها منجر به کاهش ۲۰-۴۰٪ در وقفه‌های غیرمنتظره شده است. همچنین در نیروگاه‌های حرارتی، بهینه‌سازی زمان‌بندی تعمیرات اساسی بر پایه تحلیل داده‌ها هزینه‌های عملیاتی را کاهش داده است.

توصیه‌های نهایی برای تصمیم‌گیران:
1. از رویکرد یکپارچه و مبتنی بر ریسک استفاده کنید.
2. سرمایه‌گذاری در داده‌محوری و آموزش نیروی انسانی را اولویت دهید.
3. با پروژه‌های پایلوت کوچک شروع کرده و سپس مقیاس را افزایش دهید.
4. استانداردسازی مستندسازی فنی و فرآیندهای نگهداشت را جدی بگیرید.

جمع‌بندی:
مدیریت مؤثر  مدیریت دارایی‌های فیزیکی در صنایع انرژی  نیازمند تلفیق دانش فنی، ابزارهای دیجیتال و راهکارهای مدیریتی است. شرکت‌هایی که این سه رکن را به‌درستی به‌کار گیرند، می‌توانند از مزایای اقتصادی و عملیاتی قابل‌توجهی بهره‌مند شوند.